• Αρχική ΣελίδαΛεξικό → Τιρκουάζ (Turquoise )
    Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

    Τιρκουάζ (Turquoise )

     Είναι ένα γαλαζοπράσινο αδιάφανο ορυκτό. Οι Γάλλοι το ονόμαζαν turquoise και οι Βενετσιάνοι turchesa που  σημαίνει «από την Τουρκία», γιατί οι Ευρωπαίοι έμποροι του μεσαίωνα  αγόραζαν το τιρκουάζ στα Τούρκικα παζάρια, όπου είχε φτάσει από την Περσία. Είναι σπάνιο και περιζήτητο υλικό. Όλοι οι αρχαίοι πολιτισμοί το έχουν χρησιμοποιήσει  για χάραξη, για φυλαχτό, για κοσμήματα. Η νεκρική μάσκα  στον τάφο του φαραώ Τουταγχαμών στην Αίγυπτό ήταν από τιρκουάζ ,όπως και δαχτυλίδια που βρέθηκαν στον τάφο του. Οι Αζτέκοι χρησιμοποιούσαν τιρκουάζ και άλλους πολύτιμους λίθους μαζί με χρυσό, για να φτιάξουν ένα είδος μωσαϊκού, που διακοσμούσαν μαχαίρια, ασπίδες, μάσκες, κ.λ.π Μέχρι σήμερα τα παραδοσιακά κοσμήματα των Ινδιάνων της Αμερικής  έχουν σαν βάση το τιρκουάζ. . Οι λαοί της Μεσοποταμίας, οι λαοί στην κοιλάδα του Ινδού ποταμού, και οι Κινέζοι, γνώριζαν  επίσης και χρησιμοποιούσαν το τιρκουάζ. Στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστός σαν  καλλαίτης ή καλλαίς λίθος. Στον  Πλίνιο συναντάμε το όνομα callaina ή «καλός λίθος».

     Ο χημικός τύπος είναι CuAl6(PO4)4(OH)8·4H2O έχει σκληρότητα 5,5 και ειδικό βάρος 2.8.  Στην Περσία υπάρχουν ορυχεία τιρκουάζ που είναι σε λειτουργία για  πάνω από 2000 χρόνια, και παράγουν μέχρι σήμερα την καλύτερη ποιότητα τιρκουάζ παγκοσμίως. . Άλλο ορυχείο στην χερσόνησο του Σινά λειτουργούσε από το 3000 π.Χ. μέχρι πριν λίγα χρόνια.  Στις Η.Π.Α.  υπάρχουν πολλές περιοχές που υπάρχουν κοιτάσματα τιρκουάζ, Νεβάδα, Αριζόνα Νέο Μεξικό κ.λ.π. Οι Η.Π.Α. και η Κίνα είναι οι μεγαλύτερες παραγωγοί χώρες.  Σε μία περιοχή μόνο στον κόσμο υπάρχει μία σπανιότατη ημιδιάφανη ποιότητα τρκουάζ, στη Βιρτζίνια των Η.Π.Α. 

     Πολύ μεγάλη ζήτηση για τιρκουάζ υπήρχε την δεκαετία του 1960. Μετά από μία κάμψη που πέρασε η ζήτηση του τα επόμενα χρόνια, τελευταία επανήλθε στην κατηγορία των περιζήτητων πετρών. Λόγω της μεγάλης του ζήτησης έχουν γίνει πολλές απομιμήσεις τιρκουάζ. Η πιο συνηθισμένη είναι από βαμμένο χαουλίτη. Υπάρχει ακόμη στην αγορά συνθετικό τιρκουάζ και μία ποιότητα που ονομάζεται ανασυντεθημένο ή πάστα.

       Το τιρκουάζ είναι ένα ορυκτό πορώδες, που δεν έχει μεγάλη σταθερότητα. Κατά την έκθεσή του στο φως, και κατά την επαφή του με τον ατμοσφαιρικό αέρα, με σπρέι κ.λ.π., έχει την τάση να αλλάζει το χρώμα του. Για να παραμείνει σταθερό, συχνά το καλύπτουν επιφανειακά, με ένα ειδικό βερνίκι.Η επεξεργασία αυτή του τιρκουάζ θεωρείται αποδεκτή.  Ως προς την δημιουργία του το τιρκουάζ είναι ένα δευτερογενές ορυκτό, που σημαίνει ότι δημιουργείται από την αλληλεπίδραση προυπαρχόντων ορυκτών.

    τιρκουαζ

    Το εξαιρετικό αυτό κόσμημα από χρυσό και ένθετα κομμάτια τιρκουάζ, βρέθηκε στην περιοχή Τίλια Τέπε που βρίσκεται στο βόρειο Αφγανιστάν. Η ανασκαφή , πραγματοποιήθηκε  το 1978 σε έξη ασύλητους τάφους, από τον σπουδαίο αρχαιολόγο Βίκτωρα Σαριγιαννίδη. Ο Σαριγιαννίδης είναι Ελληνοπόντιος, γεννημένος στην Τασκένδη του Ουζμπεκιστάν. Η περιοχή Τίλια Τέπε, βρίσκεται σε μέρος όπου εκτεινόταν το ελληνιστικό βασίλειο της Βακτριανής, για το οποίο οι ιστορικοί, πολύ λίγα πράγματα γνωρίζουν.  Ο Σαριγιαννίδης ανέσυρε από την ανασκαφή, κατέγραψε, και παρέδωσε στο μουσείο της Καμπούλ, τον απίστευτο αριθμό των 21.618 χρυσών αντικειμένων, κοσμημάτων και νομισμάτων τεράστιας αρχαιολογικής και Ιστορικής αξίας. Η ανασκαφή σταμάτησε λόγω εισβολής του τότε Σοβιετικού στρατού και εν συνεχεία, εμφυλίου πολέμου. Ο Σαριγιαννίδης τα επόμενα χρόνια είχε την ευλογία να ανακαλύψει ευρήματα ενός απολύτως άγνωστου πολιτισμού, του πολιτισμού της Μαργιανής που άκμασε το 2500 π.Χ. σε έρημη περιοχή του σημερινού  Τουρκμενιστάν.

     

    βραχιόλια από τιρκουάζ

    Κοσμήματα με τιρκουάζ των Ινδιάνων Navajo κατασκευασμένα περίπου το 1900. Βρίσκονται  από Εθνολογικό μουσείο της Αριζόνα Η.Π.Α. Το χρώμα του τιρκουάζ μετά την εξόρυξη, έχει περισσότερες αποχρώσεις του γαλάζιου λόγω περίσσιας ιόντων Cu), όπως βλέπουμε στα δύο βραχιόλια που βρίσκονται δεξιά στην φωτογραφία. Με τα χρόνια,  και κάτω από την επίδραση του ηλιακού φωτός και του αέρα, το υλικό αλλοιώνεται και  το χρώμα του γίνεται πρασινωπό , όπως φαίνεται στα δύο βραχιόλια που βρίσκονται αριστερά.

     

  • Πρόσφατα
    19-10-2018
    Η Βραζιλία είναι μία χώρα με τεράστια κοιτάσματα ορυκτών και πολύτιμων λίθων. Στη χώρα αυτή επίσης υ...
    27-09-2018
    Tribute to Femininity’ ονομάζεται η έκθεση κοσμημάτων του ιταλικού οίκου Bulgari στο Μουσείο τ...
    04-07-2018
    Η μεταμόρφωση της προνύμφης σε πεταλούδα είναι μία διαχρονική πηγή έμπνευσης για τους καλλιτέχνες σε...
    03-06-2018
    Στον πρόσφατο διαγωνισμό κοσμήματος Saul Bell Design Awards το δεύτερο βραβείο στην κατηγορία Ασημέν...
    10-05-2018
    Το μουσείο Victoria and Albert κατέχει ήδη μια απαράμιλλη συλλογή από μοναδικές δημιουργίες μόδας, α...